كاواني موزيك
آهنگ

 تحليل محتواي كتاب هاي درسي:

تحليل محتواي كتاب درسي : كاربرد روش هاي كمي و كيفي، عيني و نظام دار براي توصيف رسانه آموزشي و آگاهي از ميزان تأثيرگذاري آن در فرايند ياددهي – يادگيري، تأثيرات آشكار و نهان در فراگيران و شناخت واقعيت هاي اجتماعي است.

انواع تحليل محتواي كتاب هاي درسي:

تحليل محتواي توصيفي، به تبيين ويژگي هاي محتواي آشكار كتاب درسي مي پردازد. (مثال: بررسي نوع توالي درفعاليت هاي مطالعات ششم)

تحليل محتواي ارتباطي، به بررسي چگونگي ارتباط بين اجزا و عناصر يك كتاب درسي مي پردازد. (مثال: بررسي ارتباط بين اهداف جزئي و محتواي ارائه شده ي دروس كتاب علوم چهارم ابتدايي)

تحليل محتواي استنباطي، روشي است كه محقق را قادر مي سازد تا برخي از واقعيات اجتماعي مربوط به زمان توليد كتاب درس، پيش بيني تأثيرات كتاب درسي بر فراگيران و جهت گيري هاي خاص و اعلام نشده كتاب درسي را مورد بررسي قرار دهد. (مثال: بررسي سوگيري جنسيتي در كتاب هاي درسي دوره ابتدايي)

ضرورت تحليل محتوا:

با نگاهي به آگاهي هايي كه معلم بايد در ارتباط با كتاب هاي درسي داشته باشد، ضرورت مهارت تجزيه و تحليل كتاب هاي درسي براي معلمين به اثبات مي رسد.

اين آگاهي ها عبارتند از:

1-     محتواي علمي

2-     عناصر كتاب درسي، چون: اهداف، متن دروس، تمرين ها و فعاليت هاي يادگيري

3-     روش سازماندهي عناصر كتاب درسي، مانند: توالي، انسجام، توازن و ...

4-     چگونگي ارتباط عناصر با هم، مانند: ارتباط اهداف با متن و يا بالعكس

5-     روش و يا روش هاي تدريسي كه محتواي كتاب براساس آن سازماندهي شده است.

6-      روش يا روش هاي ارزشيابي از آموخته هاي دانش آموزان

7-     نتايج غيرقابل انتظاري كه احتمالاً از تدريس كتاب به وجود خواهد آمد.

   بنابراين با ايجاد توان تحليل در معلمان ايشان قادر خواهند شد كه كارايي كتاب درسي را از راه شناخت عناصر، ارتباط عناصر با هم و مطابقت ويژگي هاي مخاطبان، افزايش دهند. در موارد مورد نياز مواد يادگيري ديگري را مورد استفاده قرار داده تا نقطه ضعف احتمالي كتاب درسي را پوشش دهند. يا مطلب درس ار به صلاحديد خود از نظر ارائه جابه جا كنند.

مراحل تحليل محتواي توصيفي:

  • بيان مسئله
  • تدوين فرضيه ها و يا پرسش هاي پژوهشي
  • انتخاب جامعه آماري
  • معيار توصيف
  • انتخاب يك طبقه بندي براساس معيار توصيف
  • تعيين واحد ثبت
  • تشخيص عناصر هر طبقه
  • پردازش اطلاعات و نتيجه گيري

نمونه اي از فرضيات:

-         در همه­ي تصاوير كتابه اي علوم دوره ي ابتدايي فنون تأكيد به كار رفته است.

-         استفاده از تصاوير در كتاب هاي درسي دوره ي ابتدايي از توازن برخوردار است.

-         مشاغل روستايي و مشاغل شهري به صورت يكسان در كتاب هاي درسي ابتدايي مورد توجه مي باشند.

-         به همه ابعاد نقش زنان در تصاوير كتاب هاي درسي توجه شده است.

جامعه آماري:

در تحليل محتواي كتاب هاي درسي، جامعه آماري همان كتاب هاي درسي مورد تحليل است كه به آن جامعه تحقيق نيز مي گويند.

جامعه آماري در تحقيقات كتاب هاي درسي كه مبتني بر روش تحليل محتوا است، مجموعه كتابه اي درسيو برنامه هاي درسي هستند كه داراي حداقل يك صفت مشترك بوده و پژوهشگر علاقمند است درباره ي متغير و متغيرهايي در اين مجموعه به مطالعه بپردازد. براي مثال، كتاب هاي درسي رياضي دوره ي ابتدايي كه داراي صفت مشترك (عنوان رياضي) مي باشند، مي تواند جامعه ي آماري يك تحقيق باشد.

معيار توصيف:

فرض كنيد هدف از تحليل محتواي كتاب بخوانيم و بنويسيم، تشخيص دروسي است كه دانش آموزان به بهترين شكل مي توانند با مطالعه ي آن ها زمان افعال را تمرين كنند. تا به خوبي با كاربرد زمان هاي مختلف افعال در جملات آشنا گردند لذا در اين مثال منظور از معيار توصيف، زمان فعل جمله است؛ زمان افعال، شامل سه زمان ماضي و حال و مستقبل است و براساس اين معيار بايد طبقه بندي صورت گيرد.

تعداد طبقات و سطح آن، بستگي به سؤالات تحقيق و ويژگي هاي جامعه آماري دارد.

براي استفاده از مطالب وب ذكر نام گروه آموزشي ساغر را فراموش نكنيد.

روش هاي طبقه بندي

طبقه بندي ها عموماً به دو روش صورت مي گيرد،

۱-     روش جعبه اي

در اين روش طبقات قبل از اجراي تحقيق تعيين مي شوند و به همين دليل آن روش از پيش تعيين شده نيز مي گويند. معمولاً طبقات از روش ها، اصول، طبقه بندي ها و مراحل رايج در علوم مختلف گرفته مي شوند.

۲-     روش انباشتي

در اين روش طبقات به تدريج و در حين اجراي تحليل شكل مي گيرند. اين كار از راه گردآوري عناصر مشابه كتاب درسي انجام مي گيرد؛ به عبارت ديگرمحقق ضمن كار بر روي محتوا و در برخورد با هر عنصر جديد، يك طبقه جديد تشكيل مي دهد و عناصر مشابه را تحت آن عنوان سازماندهي مي كند.

انتخاب واحد محتوا:

بعد از تعريف طبقه هايي كه عناصر محتوا بايد براساس آن طبقه بندي شود، تحليل گر، واحدهايي كه بايد رمزگذاري شوند را تعيين مي كند. اين واحدها را واحد محتوا مي گويند. واحد محتوا دو گونه است: واحد ثبت و واحد زمينه

تعيين واحد ثبت:

به منظور تحليل محتوا، بايد عناصر و اجزايي از متن را جدا كرده، در طبقه مربوط قرار داد. اين عناصر مي تواند كلمه، جمله، صفحه و ... باشد. بخشي را كه بايد شمارش كرد واحد ثبت مي گويند.

واحد ثبت به بخش معناداري از محتوا اطلاق مي گردد كه به منظور انجام تحليل كتاب درسي، از محتوا انتخاب شده و در طبقه مربوطه قرار داده مي شود و سپس مورد شمارش قرار مي گيرد.

انواع واحد ثبت:

محتوا مي تواند به صورت هاي متن (نوشتار)، تصوير (عكس)، سؤال و جدول و نمودار باشد.

انوع ارتباط در محتوا :  طولي ، عرضي

- طولي (عمودي):

يعني آن چه كه در محتواي كتاب علوم (موضوع جانوران يا گياهان) كلاس سوم آمده است، مي بايستي ادامه ي موضوع جانوران و يا گياهان علوم پايه ي دوم و پيش نياز محتواي بخش جانوران و يا گياهان علوم پايه ي چهارم باشد.

- عرضي (وحدت):

براي مثال در رياضي پايه ي پنجم جمعيت در قالب عدد نويسي، مثلاً جمعيت سوريه و نيكاراگوئه

در جغرافياي پايه ي پنجم جمعيت قاره ها و همسايگان كشورمان

در علوم پايه ي پنجم عوامل افزايش دهنده و كاهش دهنده جمعيت

ارتباط عرضي يك موضوع واحد در چند كتاب، يك پايه ي تحصيلي است ولي ارتباط طولي موضوع واحد در كتاب هاي چند پايه ي تحصيلي  مي باشد.

نكته: ارتباط طولي ممكن است در يك كتاب درسي باشد، يعني مطلبي در صفحه ي ۱۶ كتاب در قالب هندسه گفته شده باشد و در صفحات مياني كتاب آن موضوع ادامه يافته باشد. براي مثال، تعريف شعاع در پايه ي سوم كه در ابتداي كتاب و تعداد شعاع ها در دايره در ادامه ي آن اشاره شده است.

منبع

 

امتیاز:
بازدید:
برچسب: ،
موضوع:
[ ۹ مهر ۱۳۹۷ ] [ ۰۹:۰۷:۲۴ ] [ ملودي ] [ نظرات (0) ]
[ ]
.: Weblog Themes By sitearia :.

درباره وبلاگ

نويسندگان
نظرسنجی
لینک های تبادلی
فاقد لینک
تبادل لینک اتوماتیک
لینک :
خبرنامه
عضویت لغو عضویت
پيوندهای روزانه
لينكي ثبت نشده است
پنل کاربری
نام کاربری :
پسورد :
عضویت
نام کاربری :
پسورد :
تکرار پسورد:
ایمیل :
نام اصلی :
آمار
امروز : 15
دیروز : 5
افراد آنلاین : 1
همه : 732
چت باکس
موضوعات وب
موضوعي ثبت نشده است
امکانات وب